Câu chuyện dần trở nên buồn hơn khi cậu bạn tôi kể lại vào một ngày mùa đông rét buốt, khi mặt đất đanh lại và cây cỏ héo khô rạp mình trong từng cơn gió thốc, bố cậu ra đi vì lao lực. Trong mái nhà xiêu vẹo ấy nấc lên từng hồi tiếng uất ức của người mẹ trẻ và bầy con mà đứa bé nhất mới lên mười. Chị gồng mình làm nơi cho mẹ dựa dẫm, rồi tiếp tục bước chậm rãi đến ngày mai mà nỗi buồn trong lòng không thể nguôi ngoai. Trong kí ức thời thơ ấu của cậu bạn tôi và ba đứa em nhỏ không biết ngày mai sẽ tiếp tục ra sao nếu không có chị bên cạnh những lúc buồn vui.

Cho đến ngày mẹ cậu bạn tôi cũng vì đau buồn và kiệt sức theo chân người bố đi về miền cực lạc, chị lại gồng mình làm điểm tựa cho các em. Nỗi buồn đau mất dần những người thân khiến chị như không thể gắng gượng thêm được nữa nhưng vẫn tiếp tục hành trình mà bố mẹ để lại với nhiệm vụ chăm sóc các em. Chị nhận nhiều sự giúp đỡ của bà con hàng xóm nhưng chưa khi nào chị dám nhận lời yêu thương của bất cứ ai. Cậu bạn tôi kể, mỗi sáng đến trường lại thấy thương chị ở nhà như một người phụ nữ chưa chồng mà vất vả với các em chẳng khác gì với những đứa con của mình. Như vậy, ai mà dám ngỏ lời yêu mà dẫu có đi chăng nữa, chị cũng không muốn ai khổ như chị, lụy vì chị với đàn em. Bây giờ tôi mới hiểu, cậu bạn tôi vẫn thường nói chị đã hi sinh cả tuổi xuân để dành tất cả tình yêu cho các em của mình..

Khi tiếng cuốc đã vọng khắp rừng chiều, mùi hương trầm quyện vào trong cỏ cây, tôi trở ra ngoài đường mà lòng còn nặng nỗi thương cảm với chị. Chúng tôi đi vào làng và thăm lại ngôi nhà xưa mà giờ đây chỉ còn là cái nền đất trơ trọi. Khi trút hơi thở cuối cùng, chị đã căn dặn các em phải giữ lại cho được mảnh đất này và dù đi đâu về đâu cũng nhớ những ngày giỗ của bố mẹ mà về hương khói. Mới gần hai năm từ ngày chị ra đi, cuộc sống ở nơi quê nhà không mấy đổi khác, cậu bạn tôi mới ra trường và xin ở lại dạy học trên thành phố. Mấy đứa em còn lại được gửi đến nhà họ hàng ở làng bên nên ngôi nhà rách nát khi xưa cũng bỏ. Chỉ còn lại một ban thờ nhỏ đứng giữa trời đất. Cậu bạn tôi thắp hương và bỗng bật khóc. Một mái nhà hương khói cho bố mẹ và người chị, cậu cũng không giữ được.

Như những người phụ nữ trên đất nước Việt Nam bao đời vẫn giữ trọn đạo tòng phu tòng tử, chị cũng đã gắng gượng đến phút cuối cùng khi cơ thể bệnh tật ăn mòn sức khỏe và tuổi xuân theo tháng ngày vất vả. Căn bệnh ung thư ác nghiệt đã không cho phép chị nhìn thấy ngày tươi sáng của các em. Nhưng có lẽ ở thế giới bên kia chị đang được đoàn tụ với bố mẹ của mình.

Trong những câu chuyện mà người ta hay kể về chị, chẳng ai nói đến người phụ nữ chưa lấy chồng. Mà chỉ âm thầm trong tiếc nuối, mọi người thương cảm và nghĩ cho chị một hạnh phúc chưa trọn vẹn dẫu rằng cuộc đời quá đỗi bất công.

Chiều đã toan về trong bóng tối, làn khói mỏng manh từ phía bàn thờ lặng cuốn theo hơi thở dài của cậu bạn tôi. Ngồi đó, cậu ấy nghĩ ngợi điều gì, mắt dõi theo bóng tà dương đang khép lại nơi cuối trời. Tôi hiểu những âm thầm lúc này, như một lời thơ Nguyễn Bính đã từng tâm sự trong bài “Xuân tha hương”: Chiều qua ngồi ngắm hoàng hôn xuống, Nhớ chị làm sao nhớ lạ lùng...

Huy Hoàng